Nhà ở xã hội cần thanh tra toàn diện quỹ đất

Chính sách về nhà ở xã hội ra đời mang lại “tổ ấm” cho biết bao gia đình trẻ và hàng triệu người có thu nhập thấp, tại các khu đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM. Nhưng chính sách này, sau nhiều năm triển khai đã bộc lộ nhiều bất cập và biến tướng.

Nhiều chủ đầu tư vi phạm

Nhà ở xã hội ra đời cách đây gần 10 năm và từ năm 2015, chính sách nhà ở xã hội này đã được đưa vào Luật Nhà ở. Ngay sau đó, Chính phủ liên tục ban hành nhiều Nghị định, thông tư, chỉ thị để hướng dẫn thực hiện chính sách này. Điểm lưu ý trong chính sách được đưa vào Luật là quy định quỹ đất cho việc phát triển NƠXH. Nghị định 100/2015 về phát triển quản lý NƠXH quy định rõ: Chủ đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị, không phân biệt quy mô diện tích đất (bao gồm cả dự án đầu tư xây dựng theo hình thức xây dựng – chuyển giao (BT) và hình thức xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (BOT) tại các đô thị từ loại 3 trở lên. Đồng thời, khu vực quy hoạch là đô thị từ loại 3 trở lên phải dành 20% tổng diện tích đất ở trong các đồ án quy hoạch chi tiết… để xây dựng NƠXH…

Bên cạnh đó, theo thời gian, rất ít các khu đô thị làm đúng quy định trích quỹ đất 20% làm NƠXH hoặc có làm cũng chậm. Đơn cử như tại Khu đô thị Ciputra, dân làm đơn kiến nghị khẩn cấp gửi lên Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc điều chỉnh một số ô đất trong khu đô thị, bao gồm cả quỹ đất 20%.

Ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nói:

“Việc dành 20% quỹ đất không được một số chủ đầu tư dự án bất động sản tuân thủ. Có trường hợp quỹ đất làm NƠXH chủ đầu tư không thực hiện giải phóng mặt bằng mà chỉ đền bù giải phóng mặt bằng diện tích đất làm nhà ở thương mại, một số chủ đầu tư giải phóng mặt bằng quỹ đất làm NƠXH nhưng không thực hiện mà để đấy chờ cơ hội chuyển đổi. Theo tôi, cần thanh tra toàn diện các chủ đầu tư trong việc thực hiện”.

Nhà ở xã hội
Nhà ở xã hội

Doanh nghiệp còn hời hợt?

Ông Vũ Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản nói: Thời điểm khó khăn, thị trường trầm lắng, các dự án nhà ở thương mại không bán được nên Chính phủ cho phép ưu đãi đầu tư phát triển NƠXH và các chủ đầu tư này chủ động xin chuyển dự án nhà ở thương mại sang NƠXH (để phục vụ cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp). Lúc đó  doanh nghiệp rất hào hứng để làm NƠXH. Đặc biệt, khi được Chính phủ khuyến khích bằng gói vay ưu đãi lãi suất thấp lên tới 30.000 tỷ đồng “Còn tại thời điểm này, do thị trường đã phục hồi rất tốt, kinh doanh suôn sẻ nên các doanh nghiệp không còn “mặn mà” với nhà ở xã hội nữa”, ông Phấn nhận xét.

Theo các chuyên gia, cái khó cho nhà ở xã hội không có “đất diễn” chính là lợi nhuận. Khi đầu tư nhà ở xã hội, theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định 100, chủ đầu tư chỉ được hưởng lợi nhuận 10% nếu bán nhà ở xã hội. Trong khi, nguồn vốn phát triển NƠXH lại ngày càng khó khăn. Gần 3 năm nay sau khi gói tín dụng 30.000  tỷ đồng kết thúc, không còn nguồn vốn cho chủ đầu tư vay nữa. Vì thế mà đa phần các doanh nghiệp đều kêu khó khăn về nguồn vốn.

Xác nhận hồ sơ dễ dãi

Theo quy định trong Luật Nhà ở 2015, nhóm đối tượng được mua nhà ở xã hội gồm rất nhiều thành phần như: Người có công với cách mạng, Hộ gia đình nghèo và cận nghèo tại khu vực nông thôn; Người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp; Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ; Cán bộ, công chức, viên chức…

Ngoài ra quy định về mức thu nhập của đối tượng mua nhà ở xã hội có “vấn đề” khi ấn định người mua có mức thu nhập dưới 9 triệu đồng/tháng. Một doanh nghiệp có nhiều nhân viên mua nhà ở xã hội cho biết: “Nếu xác nhận cho nhân viên mức thu nhập đúng thì không có ai thuộc đối tượng mua nhà ở xã hội. Vì nhân viên cũng đều là gia đình trẻ, họ xin công ty tạo điều kiện nên doanh nghiệp cũng chiếu cố xác nhận mức thu nhập trên giấy tờ sao cho đúng tiêu chuẩn”.

Theo ông Nguyễn Chí Dũng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, quy định về nhà ở xã hội ghi rõ: chủ đầu tư chịu trách nhiệm chính trong việc xét duyệt hồ sơ của người mua nhà ở xã hội. Sau 15 ngày khi chủ đầu tư gửi danh sách lên Sở Xây dựng kiểm tra, nếu Sở không phát hiện được đối tượng đã mua nhà ở xã hội rồi sẽ thông báo để chủ đầu tư ký hợp đồng với đối tượng mua nhà.

“Để quản lý, giám sát việc sử dụng nhà ở xã hội trên địa bàn, thành phố Hà Nội đã giao cho công an các địa phương thường xuyên kiểm tra người sử dụng nhà ở xã hội, trường hợp sử dụng nhà ở xã hội không đúng đối tượng sẽ bị thu hồi”, ông Dũng nói.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *